In de wet wordt niets geregeld over de uitbetaling van een overwerktoeslag, zelfs wordt er niets geregeld over de uitbetaling van de extra uren op zich. Dit is een materie die doorgaans uitvoerig in de cao wordt geregeld. Als er geen cao van toepassing is, zal de werkgever zelf een regeling moeten treffen. De werkgever kan hierbij aansluiting zoeken bij wat er in zijn branche of bedrijfstak gebruikelijk is.
Dit artikel gaat in op mogelijke overwerkregelingen en bevat een model overwerkregeling.
In dit artikel:
- Extra uren altijd uitbetalen?
- Overwerkregeling
- Model overwerkregeling
- Vraag en antwoord Uitbetaling overwerktoeslag
Extra uren altijd uitbetalen?
Overwerk is niet in de wet geregeld. Er bestaat geen wettelijke verplichting overwerkuren uit te betalen. Het is gebruikelijk dat in de hogere (management)functies het overwerk is verdisconteerd in het salaris en dat in de lagere functies de extra uren worden geregistreerd en uitbetaald (uitvoerend werk, productiewerk, ondersteunend administratief werk). De werkgever kan dit met zoveel woorden vastleggen in de arbeidsovereenkomst. Ook als het niet in de arbeidsovereenkomst is vastgelegd, zal een werkgever als 'goed werkgever' (artikel 7:611 BW) gehouden zijn in de lager betaalde functies de overuren uit te betalen.
Het betalen van een overwerktoeslag (boven op het gewone loon) is ook niet wettelijk verplicht, maar wel gebruikelijk, met name in de lager betaalde functies. In plaats van een toeslag kunnen overwerkuren ook worden gecompenseerd met extra vrije tijd.
Overwerkregeling
Is er geen cao van toepassing en wil de werkgever toch een overwerkregeling opstellen, dan moet hij aan de volgende punten aandacht besteden:
a. Vanaf welk moment is er sprake van overwerk?
Niet elk extra gewerkt uur hoeft als overwerk beschouwd te worden. De werkgever kan in de overwerkregeling definiëren vanaf welk moment er sprake is van het verrichten van overwerk. Bijvoorbeeld:
- er is sprake van overwerk wanneer de gebruikelijke dagelijkse werktijd wordt overschreden met minimaal een uur;
- er is sprake van overwerk wanneer de gebruikelijke wekelijkse werktijd wordt overschreden met minimaal drie uur;
- er is sprake van overwerk wanneer er arbeid wordt verricht vóór 8.00 uur 's morgens of na 18.00 uur 's avonds.
Als bijvoorbeeld de gebruikelijke dagelijkse werktijd in het bedrijf acht uur bedraagt, is er in de eerste variant sprake van overwerk vanaf het moment dat de werknemer langer dan negen uur werkt op een dag.
b. De verplichting om overwerk te verrichten
Als goed werknemer (artikel 7:611 BW) is een werknemer verplicht overwerk te verrichten als dit voor een goede uitoefening van zijn functie noodzakelijk is. Om misverstanden te voorkomen is het raadzaam om deze verplichting in de overwerkregeling vast te leggen. Bijvoorbeeld:
- op verzoek van de werkgever is de werknemer verplicht overwerk te verrichten; of:
- de werkgever kan de werknemer opdracht geven overwerk te verrichten gedurende maximaal [aantal] uren per week; of:
- de werknemer is verplicht om, binnen de grenzen van de Arbeidstijdenwet, overwerk te verrichten indien de werkgever hem dit opdraagt.
c. De omvang van de overwerktoeslag
Hoe hoog moet de toeslag zijn? Dit is niet wettelijk geregeld. Kijkt men naar de doorsnee cao, dan schommelt de toeslag tussen de 25 en de 50%. Voor werken op zaterdag, zondag en feestdagen geldt vaak een hoger percentage. Men kan in de overwerkregeling een overzicht van de mogelijkheden opnemen. Bijvoorbeeld:
Indien de werknemer overwerk verricht, ontvangt hij een toeslag op het bruto uurloon op basis van het volgende schema:
| Werkdag | 00.00-07.00 uur | 18.00-00.00 uur |
|---|---|---|
| maandag | 50% | 25% |
| dinsdag | 50% | 25% |
| woensdag | 50% | 25% |
| donderdag | 50% | 25% |
| vrijdag | 50% | 25% |
| zaterdag | 100% | 100% |
| zondag | 100% | 100% |
| feestdag | 100% | 100% |
Andere regelingen zijn ook mogelijk, bijvoorbeeld:
De werknemer ontvangt voor overwerk een vergoeding van 150% van het overeengekomen bruto-uurloon of de werknemer ontvangt voor overwerk op zaterdag, zondag of op een feestdag een vergoeding van 150% van het overeengekomen bruto-uurloon.
d. Tijd-voor-tijdregeling
In plaats van een financiële vergoeding voor het overwerk kan de werkgever er ook voor kiezen het overwerk te compenseren met extra vrije tijd. Hij kan de keus tussen de twee mogelijkheden eventueel overlaten aan de individuele werknemer. Een tijd-voor-tijdregeling kan als volgt worden geformuleerd in de overwerkregeling:
- indien de werknemer overwerk heeft verricht, heeft hij voor elk gewerkt overuur recht op een uur vrije tijd. Werknemer kan de vrije uren uitsluitend na overleg met de werkgever opnemen; of:
- indien de werknemer overwerk heeft verricht, heeft hij voor elk gewerkt overuur recht op een uur vrije tijd. Werknemer kan de vrije uren uitsluitend na overleg met de werkgever opnemen, in blokken van vier uur aaneengesloten.
Het artikel Overwerk informeert u meer over dit onderwerp.
Model overwerkregeling
Deze overwerkregeling is van toepassing op werknemers van wie het brutomaandsalaris niet hoger is dan € [bedrag].
2. Definitie overwerk
Onder overwerk wordt verstaan alle werkzaamheden die op verzoek van de werkgever door de werknemer worden verricht op de volgende tijdstippen:
- voor 7.00 uur 's morgens;
- na 18.00 uur 's avonds;
- in het weekeinde;
- op feestdagen.
Feestdagen zijn: nieuwjaarsdag, Pasen, Hemelvaartsdag, Pinksteren, Kerstmis en Koninginnedag.
3. Verplichting tot overwerk
De werknemer is verplicht tot het verrichten van overwerk indien de werkgever hem hierom verzoekt. De verplichting van een werknemer om overwerk te verrichten is echter beperkt tot maximaal ..... uur per week.
4. Vergoeding voor het overwerk
Indien de werknemer overwerk verricht, ontvangt hij een toeslag op het brutouurloon op basis van het volgende schema:
| Werkdag | 00.00-07.00 uur | 18.00-00.00 uur |
|---|---|---|
| maandag | 50% | 25% |
| dinsdag | 50% | 25% |
| woensdag | 50% | 25% |
| donderdag | 50% | 25% |
| vrijdag | 50% | 25% |
| zaterdag | 100% | 100% |
| zondag | 100% | 100% |
| feestdag | 100% | 100% |
5. Uitbetaling
Uitbetaling van de overwerkvergoeding vindt plaats tegelijk met de salarisbetaling in de kalendermaand, volgend op de maand waarin het overwerk plaatsvond.
6. Inwerkingtreding
Deze overwerkregeling treedt in werking met ingang van [datum].